Efekt Jarkowskiego

Czy w Układzie Słonecznym mogą działać siły o których nie mamy jeszcze pojęcia? Okazuje się, że tak!

Jak donosi GW, jest jeszcze pewna lekceważona siła, o której do niedawna nikt nie słyszał, tak jak o Janie Jarkowskim (1844-1902), rosyjskim inżynierze polskiego pochodzenia. To się zmieni. Najnowsze „Nature” i „Science” dostarczają twardych, obserwacyjnych dowodów na to co Jarkowski przewidział ponad 100 lat temu.

Każde ciało niebieskie nagrzewa się dzięki promieniowaniu słońca. Oczywiście nierównomiernie – tylko ta strona, która jest do gwiazdy skierowana. Po pewnym czasie jednak następuje obrót wokół własnej osi i wtedy nagrzana strona wypromieniowuje duże ilości ciepła. Jarkowski domyślił się, że to może działać jak siła odrzutowa – w zależności od kierunku rotacji albo hamująca, albo przyspieszająca ruch. W pierwszym przypadku będzie ona dryfować w kierunku Słońca, a w drugim – oddalać się od niego. Siła ta jest niewątpliwie niewielka i nie ma wpływu na duże, masywne obiekty, takie jak planety. Natomiast na skaliste małe planetoidy (od kilkudziesięciu metrów do kilkunastu kilometrów), które nie mają regularnego kolistego kształtu ani atmosfery, może wpływać znacznie. Efekt Jarkowskiego działa niczym woda drążąca skały. Powoli, ale bardzo systematycznie. W ten sposób działając uporczywie przez tysiące i miliony lat może wpływać na cały Układ Słoneczny.

Innym smaczkiem tej historii jest fakt, że nikt by nie pamiętał o Iwanie Jarkowskim, gdyby nie estoński astronom Ernst Opik, który w młodości kiedyś o nim przeczytał a potem wspomniał w latach 50 XX w. w specjalistycznym piśmie naukowym… Jak niewiele brakowało abyśmy zapomnieli o Jarkowskim i nazywali tą siłę inaczej.

11 thoughts on “Efekt Jarkowskiego

  1. Niedawno słyszałem, że dwaj przyjaciele Adama Mickiewicza z czasów wileńskich, zostali słynnymi arabistami – jeden wyjechał do Petersburga i został rosyjskim, drugi do Paryża – francuskim… Ciężko więc chyba wyrokować jednoznacznie. Ja napisałem tak za Wyborczą i Wikipedią. Może sława uczonego zainteresuje historyków nauki i opiszą dokładnie samego Jarkowskiego jak i jego korzenie.

  2. Moim skromnym zdaniem, czy był Polakiem czy Rosjaninem to bardzo subiektywna sprawa. Zapewne pisał po rosyjsku, choć skoro nie zapomnieliśmy go tylko dlatego, że wspomniał go ten Estończyk, to pisma Jarkowskiego raczej się nie zachowały. Wielkie szczęście mielibyśmy gdyby gdzieś jasno się zadeklarował, czy też jego krewny, znajomy na ten temat się wypowiedział. Ale wraz z popularnością efektu jego imienia, na pewno nastąpią w Rosji poszukiwania śladów jego życia i to się jakoś wyjaśni… lub nie.

  3. włanie oglądm program na BBC Knowlege gdzie mówią o efekcie Jarkowskiego (wspominając, że był polskim, XIX wiecznym fizykiem) – więc świat nauki pamięta

  4. Gdyby tak – w szerszym od klasyfikacji nacjonalnych ujęciu, powiedzmy nie Polak, Ukrainiec itp. ale szerzej: człowiek – wynalazł proste, niewielkie urządzenie elektromechaniczne do dowolnie długiego generowania regulowanego wektora siły ciągu umożliwiającego loty kosmiczne ze stałym przyspieszeniem aż do prędkości relatywistycznych, więc z tak bezcenną dla kondycji i zdrowia kosmonautów pokładową grawitacją, spychanie, a nawet zholowywanie na parkingowe orbity eksploatacyjne asteroid z kolizyjnego kursu, a nawet modyfikację orbit planet i księżyców – ile pieniędzy wart byłby wynalazek, który ze słynnego „dajcie mi punkt podparcia a poruszę Ziemię” eliminuje zbędny mu do działania… punkt podparcia? Pytam, bo nie wiem, ile wpisać w opcję „kup teraz”.

  5. JAN JARKOWSKI to czystej krwi POLAK!!! Zacytuję wspomnienia najmłodszej siostry mojego dziadka, Bronisławy Smolskiej-Szyran która przez długie lata przyjaźniła się z Henrykiem Jarkowskim, wnukiem Jana. „Zamieszkałam (podczas studiów w Warszawie) z Lolą Arenberg, w jej mieszkaniu przy ulicy Stalowej na Pradze. Matka Loli będąc wdową, wyszła za mąż w Petersburgu za Jarkowskiego, konstruktora samolotów, który został zamordowany podczas Rewolucji Październikowej. (O czym pisał Żeromski w „Przedwiośniu”) Jego synem z pierwszego małżeństwa był właśnie Henryk Jarkowski, który w chwili śmierci ojca miał 16 lat. (Mieszkał też przy Stalowej, o piętro wyżej nad nami). Zaprzyjaźniłam się z nim bardzo. […] Henryk Jarkowski miał dziadka, który był dyrektorem kolei w Petrsburgu, a jednocześnie wybitnym astronomem. Wykrył szereg gwiazd, pisał prace naukowe po francusku i po rosyjsku, ale był 100% Polakiem. Swoich trzech synów kształcił w Krakowie, bo nie chciał, by sie zruszczyli. Jeden z nich był potem profesorem okulistyki w Paryżu, drugi admirałem w Rydze, czy też w Rewlu, a trzeci – ojciec Heńka – konstruktorem samolotów. Niestety, Rosjanie przywłaszczyli sobie tego , który był astronomem i kiedyś, gdy Heńkowie byli w Warszawie, przeczytałam w „Przekroju”, że jakis astronom rosyjski poszukuje potomków Jarkowskiego „pochodzenia polskiego” w Polsce. Pokazałam to Heńkowi. Heniek napisał, że dziadek był czystej krwi Polakiem, jednak to nic nie pomogło. Otrzymał potem zaproszenie na zjazd do Leningradu poświecone jego dziadkowi, gdzie znowu było napisane, ze jego dziadek był „pochodzenia polskiego”. Tak to jest, gdy się nie ma Niepodległej Ojczyzny.” Mój dziadek, który ukończył Instytut Górniczy Carycy Katarzyny II w Petersburgu i był dyrektorem kopalni w Zagłębiu Donieckim, nie był „pochodzenia polskiego”, był Polakiem!

  6. Just desire to say your article is as amazing. The clearness in your post is just nice and
    i could assume you are an expert on this subject.
    Fine with your permission let me to grab
    your feed to keep updated with forthcoming post. Thanks
    a million and please carry on the gratifying work.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s